Spelregels
In deze club de lecture discussieer je met een groepje van 4 tot 6 lezers over Petit pays van Gaël Faye. Je doet dat aan de hand van kaartjes met vragen. Voordat je daaraan begint, maak je zelfstandig de voorbereidende opdrachten onder 'Préparation'. Daarin oefen je met de Franse woorden die je nodig hebt om het boek te begrijpen. Vervolgens lees je het boek (individueel of klassikaal) en check je of je de hoofdlijnen van het verhaal begrepen hebt. Daarna komen jullie samen om met elkaar over de tekst in discussie te gaan. Dat mag in het Nederlands, of in het Frans als je dat aandurft. De leesclub begint met een korte inleiding, die een van de spelers voorleest. Daarna volgen 4 rondes (parties):
- Partie 1 bestaat uit 5 quizvragen over de tekst. Een van de spelers leest de vragen voor en alle spelers (inclusief voorlezer) schrijven hun antwoorden op een blaadje. Na het omdraaien van de laatste vraag verschijnen de juiste antwoorden in beeld. Daarna berekent iedereen zijn score.
- Partie 2 is een vragenrondje waarin elke speler een vraag formuleert aan een personage.
- Partie 3 is de discussieronde. In deze ronde draaien de spelers om de beurt een kaartje om van een stapel naar keuze. Hij of zij geeft antwoord op de vraag, waarna de rest mag reageren. Vervolgens kiezen de overige spelers om de beurt een kaartje van een van beide stapels. Als een discussievraag herhaalt wat eerder in het gesprek al aan bod gekomen is, mag de speler die aan de beurt is een volgende kaart omdraaien. Dit gaat zo door totdat alle kaartjes omgedraaid zijn.
- Aan het einde van de discussie komen de spelers samen tot een oordeel over de tekst. In ronde 4 geven ze een oordeel uitgedrukt in sterren en motiveren zij hun keuze.
Préparation
Introduction
– Gaby, pourquoi Maman nous a accusés d’avoir tué notre famille au Rwanda ?
Je n’avais pas de réponse à donner à ma petite sœur. Je n’avais pas d’explications sur la mort des uns et la haine des autres. La guerre, c’était peut-être ça, ne rien comprendre.
Petit pays van Gaël Faye is een aangrijpende roman over jeugd, identiteit en verlies. Het verhaal wordt verteld door Gabriel (Gaby), een jongen die opgroeit in Burundi in de jaren negentig. In het begin leidt hij een relatief zorgeloos leven met zijn vrienden in een rustige wijk, waar ze spelen, kattenkwaad uithalen en weinig besef hebben van de spanningen in de wereld om hen heen.
Die onschuldige kindertijd komt echter onder druk te staan wanneer politieke onrust en etnische conflicten steeds zichtbaarder worden. De burgeroorlog in Burundi en de genocide in Rwanda hebben een diepe impact op Gabriels familie, vooral op zijn moeder, die uit Rwanda komt. Terwijl de situatie verslechtert, valt ook zijn gezin uiteen en wordt Gabriel geconfronteerd met geweld, angst en morele verwarring.
De roman laat zien hoe een kind langzaam zijn onschuld verliest en probeert te begrijpen wat er gebeurt in een wereld die plotseling onveilig en complex wordt. Het verhaal is deels gebaseerd op persoonlijke ervaringen van Gaël Faye. Hij is met zijn familie gevlucht naar Frankrijk waar hij zich een buitenstaander voelt. Muziek en literatuur redden zijn leven.
Gaël Faye, groot hiphopliefhebber, bezingt zijn jeugdherinneringen ook in een prachtig muzieknummer dat je hier kunt beluisteren. Petit pays is ook verfilmd en uitgegeven in een stripversie.
Partie 1: Quiz
Questions
1. Waar en wanneer speelt de roman Petit pays zich af?
2. Wat verandert er in het leven van Gabriel wanneer de politieke situatie verslechtert?
3. Hoe voelt Gabriel zich na zijn sprong van de hoge duikplank?
4. Waarom worden boeken en lezen belangrijk voor Gabriel tijdens zijn jeugd?
5. Wat gebeurt er met Gabriels gezin naarmate het geweld en de spanningen toenemen?
Réponses
1. In Burundi in de jaren 1990 (tijdens de burgeroorlog).
2. Er ontstaat geweld en onveiligheid vanwege de oorlog.
3. Gabriel voelt zich machtig omdat hij zijn angsten heeft overwonnen.
4. Lezen helpt hem te ontsnappen aan de realiteit en zijn wereld te verruimen.
5. Zijn gezin valt uit elkaar (scheiding en uiteendrijving).
.
Partie 2: Poser des questions aux personnages
Hieronder staan verschillende fragmenten uit het boek. Kies allemaal één fragment. Bedenk en noteer een vraag die je aan een van de personages zou willen stellen. Probeer met je groepje samen antwoord te geven op jullie vragen aan de personages.
- Moeder Yvonne schreeuwt het uit wat het betekent om een Rwandese vluchteling te zijn in Burundi: « Mon pays, c’est le Rwanda! … Les bonnes femmes…» (h. 2)
- Gabriel viert zijn elfde verjaardag: « Après le départ des curieux … ceux que j’aimais et qui m’aimaient. » (h. 14)
- Na de zomervakantie komt de vriendengroep van Gabriel weer bij elkaar : « J’étais bien content … ceux qui possédaient restaient entre eux. » (h. 15)
Partie 3: Discussion
Réactions personnelles
Carte 1/6 - Réactions personnelles
Gabriel is een kind tussen twee culturen, zonder echt thuis. Herken jij jezelf in Gabriël? Leg uit waarom wel/niet.
Carte 2/6 - Réactions personnelles
Welke rol spelen vriendschappen in het verhaal en hoe veranderen die in de loop van de tijd?
Carte 3/6 - Réactions personnelles
Kun je het gedrag van moeder Yvonne begrijpen, bijvoorbeeld hoe zij haar dochtertje confronteert met de moord op haar neefjes en nichtjes? Leg je antwoord uit.
Carte 4/6 - Réactions personnelles
Kun je je voorstellen dat Gabriel ongewild een misdaad begaat? Waarom (niet)?
Carte 5/6 - Réactions personnelles
Denk je dat het schrijven van dit boek Gaël Faye heeft geholpen met het verwerken van het trauma uit zijn jeugd ? Leg je antwoord uit.
Carte 6/6 - Réactions personnelles
Heeft dit verhaal jouw visie over bepaalde onderwerpen veranderd ? Wat zijn de lessen die jij er persoonlijk uithaalt?
Réactions personnelles
C'était la dernière question!
Réflexion
Carte 1/6 - Réflexion
‘Geluk kun je alleen zien in de achteruitkijkspiegel’: het boek begint en eindigt vanuit het perspectief van de inmiddels volwassen hoofdpersoon. Vind je dat een passende vorm voor het verhaal?
Carte 2/6 - Réflexion
Waarom is er in het boek zoveel aandacht voor de geuren en kleuren van Gaby’s jeugd?
Carte 3/6 - Réflexion
Op welke manier is de roman Petit Pays een geschikt medium om het genocide-verhaal te vertellen? Of zou non-fictie geschikter zijn voor dit onderwerp?
Carte 4/6 - Réflexion
Waarom zou de schrijver voor het vertelperspectief vanuit een kind gekozen hebben? Wat is het effect daarvan?
Carte 5/6 - Réflexion
Wat is volgens jou de functie van de brieven aan Laure in het boek?
Carte 6/6 - Réflexion
Wat denk je dat de boodschap van de schrijver van dit boek is?
Réflexion
C'était la dernière question!
Partie 4: Évaluation
Geef Petit pays samen een waardering uitgedrukt in sterren. Beargumenteer vervolgens jullie keuze. Wat vonden jullie goed en wat juist minder goed? Heeft de discussie jullie individuele oordeel veranderd, en zo ja, hoe? Probeer voorbeelden en argumenten te halen uit jullie reacties op de discussievragen.
Heb je zelf een goede discussievraag die nog niet gesteld is? Vul die dan in, dan voegen wij de vraag aan een van de stapeltjes toe.