Spelregels
In deze club de lectura discussieer je met een groepje van 4 tot 6 lezers over El sueño del pongo van José María Arguedas . Je doet dat aan de hand van kaartjes met vragen. Voordat je daaraan begint, maak je de voorbereidende opdrachten onder ‘Voorbereiding’. Daarin oefen je met de Spaanse woorden die je nodig hebt om het verhaal te begrijpen. Vervolgens lees je het boek (individueel of klassikaal). Daarna komen jullie samen om met elkaar over de tekst in discussie te gaan. Dat mag in het Nederlands, of in het Spaans. De leesclub begint met een korte inleiding, die een van de spelers voorleest. Daarna volgen 4 rondes.
- Ronde 1 bestaat uit 5 quizvragen over de tekst. Een van de spelers leest de vragen voor en alle spelers (inclusief voorlezer) schrijven hun antwoorden op een blaadje. Na het omdraaien van de laatste vraag verschijnen de juiste antwoorden in beeld. Daarna berekent iedereen zijn score.
- Ronde 2 is een vragenrondje waarin elke speler een vraag formuleert over het verhaal.
- Ronde 3 is de discussieronde. In deze ronde draaien de spelers om de beurt een kaartje om van een stapel naar keuze. Hij of zij geeft antwoord op de vraag, waarna de rest mag reageren. Vervolgens kiezen de overige spelers om de beurt een kaartje van een van beide stapels. Als een discussievraag herhaalt wat eerder in het gesprek al aan bod gekomen is, mag de speler die aan de beurt is een volgende kaart omdraaien. Dit gaat zo door totdat alle kaartjes omgedraaid zijn.
- Aan het einde van de discussie komen de spelers samen tot een oordeel over de tekst. In ronde 4 geven ze een oordeel uitgedrukt in sterren en motiveren zij hun keuze.
Voorbereiding
Inleiding
Pero…, una tarde, a la hora del avemaría, cuando el corredor estaba colmado de toda la gente de la hacienda, cuando el patrón empezó a mirar al pongo con sus densos ojos, ése, ese hombrecito, habló muy claramente.
Het verhaal ‘El sueño del pongo’, geschreven door de Peruaanse auteur José María Arguedas, gaat over een man die als bediende werkt op een hacienda, een landgoed dat in handen is van mensen van Europese afkomst. De bediende heeft geen naam, maar wordt aangeduid als ‘pongo’, een term voor een inheemse bediende die onbetaald werk moet verrichten. Het verhaal verbeeldt op indringende wijze de onderdrukking van de inheemse bevolking van Latijns-Amerika. Maar het gaat niet alleen over onderdrukking; het gaat ook over verzet. En in dit geval krijgt dat verzet een onverwachte vorm: het vindt plaats in een droom. Daarmee wijst het verhaal ook op het belang van dromen voor veel Latijns-Amerikaanse culturen. Die worden daar vaak niet gezien als fantasie, maar als een bron van wijsheid, als raadgevers, of zelfs als een plek waar contact met de spirituele wereld mogelijk is.
Dit verhaal is oorspronkelijk een volksverhaal. José María Arguedas heeft het niet zelf verzonnen, maar opgetekend nadat hij het hoorde van inheemse vertellers in het zuiden van Peru, waar het mondeling werd doorgegeven. El sueño del pongo laat lezers op toegankelijke wijze kennismaken met de rijke orale cultuur van Latijns-Amerika.
Ronde 1: Quiz
Quizvraag
1. Wie zijn de twee hoofdpersonages van het verhaal, en wat is de relatie tussen de twee?
2. Wat laat de eigenaar van de hacienda de pongo uitbeelden?
3. Waarom begint de pongo op een dag tegen de eigenaar te praten?
4. Waar bevinden de pongo en de eigenaar zich in de droom?
5. Wat moeten de pongo en de eigenaar doen aan het einde van de droom?
Antwoorden
1. De pongo en de eigenaar van de hacienda. De pongo werkt in vernederende omstandigheden voor de eigenaar.
2. Een hond en een viscacha (een knaagdier).
3. Omdat hij over de eigenaar heeft gedroomd.
4. Ze bevinden zich naakt voor de hemelpoort, omdat ze allebei dood zijn.
5. De pongo wordt besmeurd met uitwerpselen, de eigenaar met honing, waarna zij elkaar moeten aflikken.
Ronde 2: Vragenrondje
Welke vragen kwamen er in je op tijdens het lezen van ‘El sueño del pongo’? Waren er passages die je verwarrend vond of die vragen bij je opriepen? Deel om de beurt je vragen over het verhaal en probeer samen antwoorden te bedenken. Gebruik bewijsmateriaal uit de tekst om je ideeën te onderbouwen.
Ronde 3: Discussie
Feest der herkenning?
Kaart 1/5 - Feest der herkenning?
Welk gevoel overheerst er bij jou na het lezen van dit verhaal, en waarom?
Kaart 2/5 - Feest der herkenning?
Begrijp je dat de pongo beleefd blijft tegen de eigenaar en doet wat hem wordt bevolen, ondanks de vernederingen?
Kaart 3/5 - Feest der herkenning?
Wat vind je ervan dat de pongo zijn droom aan de eigenaar vertelt? Is het heldhaftig of is het onverstandig?
Kaart 4/5 - Feest der herkenning?
Het verhaal verbeeldt de ongelijke verhoudingen tussen verschillende groepen in de Peruaanse samenleving. Welke voorbeelden van sociale ongelijkheid ken jij uit je eigen land of omgeving? Vergelijk die met het Peruaanse voorbeeld.
Kaart 5/5 - Feest der herkenning?
Zijn dromen ook belangrijk in jouw leven? Geef een voorbeeld van een betekenisvolle droom die je hebt gehad.
Feest der herkenning?
Dit was het laatste kaartje!
Stof tot nadenken?
Kaart 1/5 - Stof tot nadenken?
In de droom moet de eigenaar uiteindelijk de uitwerpselen van het lijf van de pongo likken, en de pongo de honing van het lijf van de eigenaar. Wat zou het verhaal hiermee willen zeggen?
Kaart 2/5 - Stof tot nadenken?
Waarom vindt deze gebeurtenis plaats in een droom en niet in de werkelijkheid?
Kaart 3/5 - Stof tot nadenken?
Waarom stopt het verhaal direct nadat de pongo het einde van de droom heeft verteld?
Kaart 4/5 - Stof tot nadenken?
Probeer je in te beelden wat er gebeurd zou kunnen zijn nadat het verhaal is afgelopen. Denk je dat de eigenaar zijn bediende beter is gaan behandelen?
Kaart 5/5 - Stof tot nadenken?
Wat doet het met de betekenis van het verhaal dat dit oorspronkelijk door inheemse Peruanen is verteld?
Stof tot nadenken?
Dit was het laatste kaartje!
Ronde 4: Oordeel
Geef ‘El sueño del pongo’ samen een waardering uitgedrukt in sterren. Beargumenteer vervolgens jullie keuze. Wat vonden jullie goed en wat juist minder goed? Heeft de discussie jullie individuele oordeel veranderd, en zo ja, hoe? Probeer voorbeelden en argumenten te halen uit jullie reacties op de discussievragen.
Heb je zelf een goede discussievraag die nog niet gesteld is? Vul die dan in, dan voegen wij de vraag aan een van de stapeltjes toe.